ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι απόψεις των bloggers που φιλοξενούνται στο in.gr δεν απηχούν κατ' ανάγκη την άποψη του in.gr. Η επιλογή των φωτογραφιών και των βίντεο γίνεται με αποκλειστική ευθύνη των bloggers. Εάν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση κάποιου blog ή έχει οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορεί να επικοινωνήσει με το in.gr.
 
Από τώρα μέχρι το Σεπτέμβριο

Από τώρα μέχρι το Σεπτέμβριο

Οικονομικές Αντιλογίες»

Δημοσίευση: 14 Ιουλ. 2011

            Η Δευτέρα 11/7/2011 ήταν μια σημαντική και κρίσιμη ημέρα για την ελληνική υπόθεση. Είναι η πρώτη φορά που σε επίσημο επίπεδο οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης-Eurogroup φαίνεται να «διεύρυναν» τις δυνατότητες επιλογών που έχουν για την ελληνική οικονομική κρίση συμπεριλαμβάνοντας την επιλεκτική χρεοκοπία. Ο «σκληρός» υπουργός Οικονομικών της Ολλανδίας (βλ. Γερμανία, Αυστρία, Φιλανδία κ.τ.λ.) δήλωσε ότι επιτέλους λύθηκε ο δύσκολος κόμπος «όπου λέμε ότι θέλουμε σημαντική συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και από την άλλη ότι θέλουμε να αποφύγουμε την επιλεκτική χρεοκοπία». Πώς τον έλυσαν τον κόμπο; Φαίνεται να αποδέχτηκαν ότι σε περίπτωση που η συμμετοχή των ιδιωτών κριθεί μη εθελοντική από τους Οίκους Αξιολόγησης (αφού αυτοί θεωρούν ότι η ελληνική οικονομία δεν μπορεί να πληρώσει τα ομόλογα), τότε ας κηρυχθεί κατάσταση επιλεκτικής χρεοκοπίας (selective default), η οποία βεβαίως θα αφορά συγκεκριμένες πράξεις συμμετοχής των ιδιωτών.

            Από την άλλη μεριά, η «φιλική πλευρά» των αποφάσεων του Eurogroup φαίνεται να συμπεριλαμβάνει στις επιλογές της για την ελληνική κρίση την επαναγορά ελληνικού χρέους ή την ανταλλαγή ομολόγων που κατέχουν οι τράπεζες και τα ασφαλιστικά ταμεία με νέα ομόλογα μεγαλύτερης διάρκειας (δηλαδή σε όρους δήλωσης προσθέσεων εκεί που ήμασταν πριν έξι μήνες). Και σε όλο αυτό το σκηνικό προστέθηκε και η δήλωση του «υπουργού Οικονομικών της Ευρωζώνης», Β. Σόιμπλε, πως η οριστική απόφαση θα ληφθεί το Σεπτέμβριο.

            Συμπέρασμα: Οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν (ελπίζω όχι ανέμελα πλέον) να κλωτσούν το τενεκεδάκι του ελληνικού προβλήματος στο δρόμο της κρίσης ελπίζοντας στο μέλλον.

 

Ο διεθνής οικονομικός περίγυρος

            Πού βρισκόμαστε λοιπόν αυτήν τη στιγμή; Με μία κουβέντα, το περιβάλλον έχει γίνει ιδιαίτερα περίπλοκο. Η οικονομική κατάσταση στην Ευρωζώνη παρουσιάζει σημαντική ποικιλομορφία:

α)         Η κεντρική οικονομική δύναμη (Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Φιλανδία κ.τ.λ.) παρουσιάζει μια ιδιαίτερη δυναμική που στηρίζεται στην εξαγωγική δύναμη της Γερμανίας και εξελίσσεται εξαιρετικά ικανοποιητικά ιδίως το Α΄ εξάμηνο του 2011 (+19,9% ετησίως τον Μάιο!). Ο προορισμός των εξαγωγών αυτών είναι κυρίως οι εκτός Ε.Ε. χώρες.

β)         Η νότια περιφέρεια της Ευρωζώνης παρουσιάζει χαμηλούς ρυθμούς οικονομικής δραστηριότητας [από -3,8% (Ελλάδα) έως +1% (Ισπανία)], με κύριο χαρακτηριστικό τη μακροχρόνια καθοδική πορεία της οικονομικής μεγέθυνσης της Ιταλίας.  Η τελευταία, παρόλο που ακόμα παρουσιάζει πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα, εμφανίζει στοιχεία κόπωσης στη δυνατότητά της να εξυπηρετεί το χρέος της (φθάνει 120% του ΑΕΠ). Ας σημειωθεί ότι εκτιμάται πως η Ιταλία χρωστάει στις γερμανικές τράπεζες €116 δισ.!

γ)         Η Βρετανία και η Ιρλανδία αντιμετωπίζουν τα ζητήματα της υπερχρέωσης που προέκυψαν από τα τραπεζικά τους συστήματα με αντίκρισμα ένα χαμηλό ρυθμό μεγέθυνσης που κρύβει μια προοπτική μακροχρόνιου χαμηλού επιπέδου οικονομικής δραστηριότητας.

δ)         Οι ΗΠΑ εμφανίζουν μια αναιμική δυνατότητα αντιμετώπισης των προβλημάτων της ανεργίας, η οποία επιμένει (σε σύγκριση με τις προηγούμενες κρίσεις) να διατηρείται υψηλή και βρίσκεται αντιμέτωπη με την πολιτική διχογνωμία γύρω από το πρόβλημα της οροφής του χρέους τους.

ε)         Οι ρυθμοί ανάπτυξης των οικονομικών δεικτών έχουν μειωθεί παρόλο που κάτι τέτοιο ήταν αναμενόμενο από καιρό.

 

Η ελληνική πλευρά

            Η ελληνική οικονομία βρίσκεται στην αρχή του Μεσοπρόθεσμου Σχεδίου, με οικονομικές εξελίξεις (το έλλειμμα του α΄ εξαμήνου βρίσκεται στα €4,6 δισ.) που δεν δημιουργούν μια θετική προοπτική. Εάν δεν αντιστραφεί η τάση, η διεύρυνσή του θα υπερβεί τις αρχικές εκτιμήσεις (πριν 3 μήνες) και αυτό δεν θα είναι καλό νέο για κανέναν. Ασκούνται θετικές επιδράσεις από τις εξαγωγές και τον τουρισμό αλλά όχι αρκετές για να διαχυθούν και να επηρεάσουν όλη την οικονομία, αφού αυτοί οι τομείς δεν έχουν αρκετά μεγάλη συμμετοχή στο ΑΕΠ.

            Το 2012 δεν θα είναι βεβαίως τόσο άσχημο όσο το 2011, αλλά θα πρέπει να έλθει το 2013 για να δούμε ετήσιους θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης. Αυτό επίσης δεν είναι πολύ καλό νέο, παρόλο βεβαίως που δεν είναι καθόλου νέο. Οι λογικοί άνθρωποι γνωρίζουν ότι αυτό θα συνέβαινε. Μόνο το Μνημόνιο (που δεν καταλαβαίνω σε τι ήλπιζαν οι συντάκτες του) υποστήριζε ότι στα τέλη του 2011 θα βγούμε στις αγορές και το 2012 θα είναι το πρώτο έτος μεγέθυνσης.

            Σε αυτό το υπόβαθρο ο πρωθυπουργός έθεσε στον Jean Claude Juncker το αίτημα για λήψη μιας άμεσης απόφασης, γιατί απλούστατα από το Σεπτέμβριο πάλι θα αρχίσουν όλοι να συζητάνε για τις ευθύνες που έχουν οι Έλληνες για το γεγονός πως δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τους ανεδαφικούς σχεδιασμούς που οι ίδιοι (σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση) έχουν εκπονήσει.

            Η απάντηση, όμως, ήταν σκληρή: Το Σεπτέμβριο. Παρόλο που η Ελλάδα μάτωσε και θα ματώσει με το Μεσοπρόθεσμο, παρόλο που έχει ήδη υποστεί απίστευτες θυσίες και ενώ η αντίληψη που όλοι είχαμε ήταν ότι θα ψηφιζόταν το Μεσοπρόθεσμο και θα είχαμε μια συμφωνία ρύθμισης του ελληνικού χρέους, το πράγμα μεταμορφώθηκε σε «Μεσοπρόθεσμο για την 5η δόση» αφήνοντας για την επανεξέταση του Σεπτεμβρίου τη ρύθμιση του χρέους και την 6η δόση.

            Βεβαίως θα ισχυριστούν οι συνεταίροι μας ότι το Μεσοπρόθεσμο είναι μία υποχρέωσή μας και η τήρησή του είναι υποχρέωση της ελληνικής πλευράς, ανεξαρτήτως των αποφάσεων για τις άλλες δόσεις ή της απόφασης για τη ρύθμιση του χρέους.

            Νομίζω, όμως, ότι έχει γίνει πλέον κατανοητό από όλες τις πλευρές ότι έτσι που έγινε ο σχεδιασμός του Μνημονίου και του Μεσοπρόθεσμου είχε ως προϋπόθεση μία πολύ απλή αρχή: Ότι θα επικρατούσε κλίμα εμπιστοσύνης στην οικονομία (αυτό εξάλλου σημαίνει η παρουσία της Τρόικας και ιδιαίτερα του IMF) και πως θα αφηνόταν η οικονομική μηχανή να προσγειωθεί σ’ ένα χαμηλότερο επίπεδο δραστηριότητας, ώστε χωρίς εμπόδια να δραστηριοποιηθεί ο ιδιωτικός τομέας για να έλθει η ανάκαμψη. Εάν δεν λυθεί λοιπόν το θέμα του χρέους, πώς μπορούν να συμβούν όλα αυτά; Έχει δει ποτέ κανείς Ευρωπαίος ή πολίτης του κόσμου αυτού να αναπτύσσεται μια οικονομία που πιστεύεται ότι μπορεί να πτωχεύσει μερικώς ή ολικώς το Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο του 2011; Μπορεί να ανακάμψει μια οικονομία από τόσο βαθιά ύφεση χωρίς εμπιστοσύνη στο μέλλον;

Π.Ε. Πετράκης
Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Λέξεις κλειδιά

ελληνική χρεoκοπία, μεσοπρόθεσμο, Οίκοι Αξιολόγησης, ευρωπαικό πρόβλημα, Eurogroup

 
 

Τα σχόλιά σας

  • Η κρίση δεν αποτελεί στιγμιαία αλλά διευρυνόμενο φαινόμενο.

    Κύριε Πετράκη με απορία διαβάζω ότι η ανάπτυξη θα έρθει το 2013 ή το 2014 …. λες και συνθήκες που δημιουργούν την παγκόσμια οικονομική κρίση έχουν ανασχεθεί και δεν βρίσκονται σε πλήρη και συνεχή εξέλιξη. Το πρόβλημα μας είναι η έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Και έχουμε πρόβλημα ανταγωνιστικότητας γιατί το τεχνολογικό μας επίπεδο είναι τόσο χαμηλό που χώρες με αναδυόμενες οικονομίες όπως η Κίνα ή η Ινδία το έχουν ξεπεράσει, ενώ παράλληλα έχουν μηδενικό κόστος παραγωγής (μικρά μεροκάματα, μη προστασία περιβάλλοντος, μηδενική εταιρική ευθύνη...). Έτσι είναι πιο ανταγωνιστικοί από εμάς καθώς μπορούν να παράγουν ότι παράγουμε και εμείς και μάλιστα το ¼ του κόστους. Ωστόσο αν ισχύει ότι οι αναδυόμενες οικονομίες της Κίνας, Ινδίας … μέχρι το 2017 θα έχουν ξεπεράσει τεχνολογικά τις δυτικές ανεπτυγμένες οικονομίες (ΗΠΑ, Γερμανία ) τότε μοιραία το ΣΥΝΟΛΟ δυτικού κόσμου θα μετατραπεί σε μη ανταγωνιστικό καθώς πλέον και τα «υψηλής τεχνολογίας» προϊόντα (που σήμερα εξάγει με καμάρι η Γερμανία) θα σχεδιάζονται, αναπτύσσονται και κατασκευάζονται στις αναδυόμενες οικονομίες, ΠΑΝΤΑ με μηδενικό κόστος παραγωγής. …… Αν και κάτι μου λέει ότι όταν η πλημμυρίδα της «ανταγωνιστικότητας» φτάσει στην πόρτα της Γερμανίας, που ουσιαστικά διοικεί την ΕΕ, θα δούμε άμεση αλλαγή πολιτικής στους κανόνες εμπορίου, θα έχουμε επιβολή δασμών και ανάπτυξη άλλων μηχανισμών προστασίας των τοπικών κοινωνιών. Δυστυχώς όμως μέχρι τότε Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και πιθανότατα Γαλλία θα αποτελούμε παρελθόν. Εκτός εάν ….. #0001

  • Το τενεκεδάκι

    Μήπως οι Ευρωπαίοι συνεχίζουν να κλωτσούν το τενεκεδάκι του ελληνικού προβλήματος στο δρόμο της κρίσης, για να κερδίσουν χρόνο έτσι ώστε να "ξεφορτωθούν" τα ελληνικά ομόλογα που έχουν οι τράπεζες τους και τελικά να μας αφήσουν στην τύχη μας (χρεοκoπία)? #0002

  • Λύση στο Φάυλο κύκλο

    Συμφωνώ και δεν μπορώ να καταλάβω γιατί το πρόβλημα της Ελλάδος (που όπως φαίνεται δεν είμαστε οι μόνοι προβληματικοί στην ευρωζώνη) συνεχίζει να μετατίθεται κάνοντας μας να κυνηγάμε την ουρά μας.. Πως θα βγούμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο χωρίς την άμεση ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.. Και κάτ ακόμα.. ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι οι εποχές που βολευόμασταν με ένα μισθό χωρίς να παίρνουμε ρίσκακαι σε πολές περιπτώσεις χωρίς να παράγουμε αξία, έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτι. #0003

  • Ενα κατατοπιστικό άρθρο

    Πολύ καλό και κατατοπιστικό. Δίνει απαντήσεις σε καθημερινά ερωτήματα των απλών πολιτών και παρουσιάζει συνοπτικά την οικονομική κατάσταση της Ευρωζώνης. Παρότι τα πράγματα για την Ελλάδα δεν φαίνονται καλά, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε την κατάσταση. Ως δικηγόρος, μπόρεσα να βρω ένα άρθρο που να με κατατοπίζει πλήρως για την οικονομική κατάσταση στην παρούσα φάση. Θα μου άρεσε να δω και παρόμοια άρθρα στο μέλλον. #0004

  • Κριση Χρέους

    ''its a global problem so it needs a global solution'' (Το πρόβλημα είναι παγκόσμιο και συνεπώς χρειάζεται παγκόσμια αντιμετώπιση), Είχε δηλώσει ο Gordon Brown πρωθυπουργός της Βρετανίας όταν ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, και η λύση βρέθηκε με συντονισμένες προσπάθειες των G20 όπου αποφασίστηκε η χρηματοδότηση των τραπεζών που είχαν στη κατοχή τους τοξικά ομόλογα (toxic assets) από τους κρατικούς προϋπολογισμούς. Τρία χρόνια αργότερα εμφανίζεται μία άλλη παγκόσμια οικονομική κρίση αυτή του δημοσιονομικού χρέους αποτέλεσμα της προσπάθειας διάσωσης των τραπεζών από τις κυβερνήσεις. Χώρες οικονομικά εύρωστες όπως αυτή των ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πρόβλημα χρέους και δανεισμού. Συνεπώς είναι επιτακτική ανάγκη καλέσματος των G20 έτσι ώστε να βρεθεί λύση και σε αυτό το παγκόσμιο πρόβλημα προς όφελος των λαών αυτή τη φορά. #0005

Πείτε την άποψή σας έως 700 χαρακτήρες με κενά (spaces)

Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά

 

Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το in.gr δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται. Αν έχετε οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορείτε να την καταγράψετε στην δικτυακή σελίδα: support.in.gr

Περιγραφή

Το blog Οικονομικές Αντιλογίες έχει ως στόχο το σχολιασμό της επικαιρότητας μέσα από το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας. Στο blog αυτό τα οικονομικά αξιοποιούνται ως κοινωνική επιστήμη με την ευρύτερη έννοια. Επιχειρείται η ανάλυση της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε συγκεκριμένα οικονομικά γεγονότα και στα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα. Η προσέγγιση των θεμάτων γίνεται μέσα από την κοινωνική οπτική του συγγραφέα και της ερευνητικής του ομάδας.

Tελευταία σχόλια

  • Ενας "ξένος" ΕΛΛΛΗΝΑΣ

     

    Οταν πριν από καιρό διάβασα τυχαία το πρώτο σας κείμενο (δεν ξέρω εάν είχαν προ

    Αντώνης Κίσαμος
  • Ελληνόφωνε Άγγλε..

     

    .. καλώς να μας έρθεις και να εισπράξεις απο την Ελλάδα και τους Έλληνες τα κέρ

    Ο Αγγλόφωνος Έλληνας
  • ΦΕΎΓΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ

     

    Φεύγει ο χρόνος Φεύγει ο χρόνος σαν νεράκι, φεύγει και γίνεται το χτες. Ο ήλιος

    Γιώργος Ι. Μποτής