ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι απόψεις των bloggers που φιλοξενούνται στο in.gr δεν απηχούν κατ' ανάγκη την άποψη του in.gr. Η επιλογή των φωτογραφιών και των βίντεο γίνεται με αποκλειστική ευθύνη των bloggers. Εάν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση κάποιου blog ή έχει οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορεί να επικοινωνήσει με το in.gr.
 
Είναι αποτελεσματικοί οι Έλληνες ερευνητές και τα Ελληνικά Πανεπιστήμια;

Είναι αποτελεσματικοί οι Έλληνες ερευνητές και τα Ελληνικά Πανεπιστήμια;

Οικονομικές Αντιλογίες»

Δημοσίευση: 26 Αυγ. 2011


Είναι έντονη η ανάγκη προσεκτικής ανάλυσης του ζητήματος της παιδείας όχι μόνο σε ποσοτικό επίπεδο, αλλά και σε ποιοτικό, αφού τα δυο αυτά κριτήρια -η ποσότητα και η ποιότητα- δεν προϋποθέτουν ούτε εξασφαλίζουν το ένα το άλλο. Οι δείκτες που συνήθως υιοθετούνται περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την αξιολόγηση της παραγωγής των πανεπιστημίων, τις δεξιότητες των ενηλίκων, τις ικανότητες των μαθητών / φοιτητών σε νέες τεχνολογίες, κ.α.

Οι δείκτες αποτελεσματικότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αναφέρονται στην ερευνητική παραγωγή (παραγωγή επιστημονικών δημοσιεύσεων), στις ετεροαναφορές και τη συνολική αξιολόγηση των Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 29 ανεπτυγμένες χώρες που παρουσιάζονται στον Πίνακα 1, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 21η θέση όσον αφορά τον αριθμό «επιστημονικών άρθρων» ανά εκατομμύριο κατοίκους. Σημειωτέον ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην 25η θέση, μεταξύ των ίδιων χωρών, όταν αναφερόμαστε στη συνολική ετήσια καθαρή αμοιβή των ερευνητών και μελών ΔΕΠ των Πανεπιστημίων. Εάν συνδέσουμε το κόστος παραγωγής (αμοιβή ΔΕΠ) και την παραγωγή (επιστημονικών άρθρων), θα έχουμε μία εικόνα του μοναδιαίου κόστους εργασίας της επιστημονικής παραγωγής στην Ελληνική οικονομία. Η σχέση λοιπόν παραγωγής επιστημονικών άρθρων προς το κόστος φέρνει την Ελλάδα στη 10η καλύτερη θέση.

Ουσιαστικά διαπιστώνεται ότι το κόστος παραγωγής δημοσιεύσεων είναι από τα χαμηλότερα μεταξύ των εξεταζόμενων χωρών. Έτσι τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν ένα εξαιρετικά παραγωγικό και αποτελεσματικό σύστημα οργάνωσης της έρευνας.

Σχετικά με τον Πίνακα 1, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι μισθοί για την Ελλάδα είναι μειωμένοι κατά 20%. Επιπλέον, τα «επιστημονικά άρθρα» αποδίδονται στις χώρες στις οποίες υπάγεται ο φορέας στον οποίο ανήκει ο συγγραφέας κατά τη στιγμή της δημοσίευσης. Μια δημοσίευση θεωρείται ότι έχει συγγραφεί από περισσότερος του ενός συγγραφέα μόνο αν οι αυτοί  ανήκουν σε διαφορετικές υπηρεσίες (OECD, Science Technology and Industry Scoreboard, 2007, σ. 92).

Πίνακας 1. Κόστος ανά δημοσίευση (Unit Labor Cost)


Πηγές:

* European Commission, Research Directorate-General, Remuneration of Researchers in the Public and Private Sectors, 2007:43 (April).

** OECD, Science Technology and Industry Scoreboard, Innovation and performance in the global economy, 2007.

Η εικόνα της αποτελεσματικότητας διαφοροποιείται σχετικά, όταν παρατηρήσουμε τη διεθνή κατάταξη των Πανεπιστημίων σύμφωνα με τους Times (www.timeshighereducation.co.uk). Αυτός ο δείκτης αξιολόγησης, μόνο σε ένα βαθμό στηρίζεται στα ερευνητικά αποτελέσματα (33% του συνολικού αποτελέσματος), ενώ λαμβάνει υπόψη του θέματα όπως το ζήτημα της προσέλκυσης κεφαλαίων από τον ιδιωτικό τομέα, την αξιολόγηση της απόδοσης των καθηγητών και των φοιτητών και την πολυεθνικότητα αυτών.

Η Ελληνική ανώτατη εκπαίδευση έχει πολύ χαμηλούς δείκτες να παρουσιάσει στους τομείς αυτούς. Από την Ελλάδα, μόνο το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών παρουσιάζεται στη σχετική λίστα με τα 200 καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου, από το 2007 και έπειτα. Πιο συγκεκριμένα, το 2007 κατέλαβε την 247η θέση (ένα χρόνο μετά την 200η θέση σε ισοβαθμία με το Πανεπιστήμιο του Τβέντε) και το 2009 ανέβηκε 23 θέσεις (177η).

Προφανώς η «ανάδελφη» γλώσσα και η νομική υποχρέωση της πρόσληψης καθηγητών που μιλούν την Ελληνική γλώσσα, παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στη μη προσέγγιση αλλοδαπών φοιτητών και άρα στα χαμηλά σκορ στους δείκτες αξιολόγησης, τουλάχιστον όσον αφορά τον τομέα αυτόν της αξιολόγησης.

Χρησιμοποιώντας τα στοιχεία της αξιολόγησης για το έτος 2009, παρατηρούμε ότι στη λίστα με τα 200 Πανεπιστήμια περιλαμβάνονται 32 χώρες, όπως φαίνεται στον Πίνακα 2. Η Ελλάδα συμμετέχει όπως ήδη αναφέρθηκε με μία μόνο θέση, η οποία αντιστοιχεί στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.


Πίνακας 2.
Αριθμός Πανεπιστημίων με τα οποία συμμετέχουν διάφορες χώρες στην αξιολόγηση


Πηγή: Times (www.timeshighereducation.co.uk).

 

 

Στο Διάγραμμα 1 παρατηρείται ότι υπάρχει θετική συσχέτιση μεταξύ του επιπέδου ανάπτυξης μίας χώρας με τον αριθμό των πανεπιστημίων που συμμετέχουν στην αξιολόγηση ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Η Ελλάδα φαίνεται ότι βρίσκεται χαμηλότερα σε σχέση με την τάση και αυτό προφανώς οφείλεται στους παράγοντες τους οποίους λαμβάνει υπόψη της η αξιολόγηση, όπως προαναφέρθηκε και στους οποίους πιθανόν υστερεί η Ελλάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι αν η ανάλυση περιοριστεί (βλ. Διάγραμμα 1, Γραμμή Ε.Ε.) μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., η θέση της Ελλάδας βρίσκεται πάνω στην τάση.

 

Διάγραμμα 1. Αριθμός Πανεπιστημίων στη λίστα των 200 καλύτερων Πανεπιστημίων ανά εκατομμύριο πληθυσμού, ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ

 


Π.Ε.Πετράκης
Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών
Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Λέξεις κλειδιά

δείκτες αποτελεσματικότητας, τριτοβάθμια εκπαίδευση, παραγωγή δημοσιεύσεων, ετεροαναφορές, λίστες κατάταξης

 
 

Τα σχόλιά σας

  • Κάτι λείπει στην έρευνα..

    Πως γίνεται στην Ελλάδα για να βλογάμε τα γένια μας μονίμως να μαγειρεύουμε τις έρευνες και τις στατιστικές. Πως γίνεται στην Ελλάδα οι αερολόγοι, μόνιμα να παραβλέπουν , ότι δεν είναι τόσο σημαντικός ο αριθμός των δημοσιεύσεων «επιστημονικών άρθρων» όσο ο αριθμός των αναφορών σε αυτές από άλλα «επιστημονικά άρθρα». Ένα άρθρο γίνεται επιστημονικό όταν αναγνωρίζεται σαν τέτοιο από τους άλλους. Στην Ελλάδα βέβαια αρκεί μόνο η δημοσίευση και η κατάλληλη εκμετάλλευσή της. Αν σαν χώρα έχουμε ένα ικανοποιητικό επίπεδο στον αριθμό δημοσιεύσεων που οφείλεται στον άκρατο υπερπληθυσμό διδακτορικών και μεταπτυχιακών, άραγε ποιο είναι το σχετικό επίπεδο με συντελεστή τις αναφορές (σύνδεσμοι) σε αυτές;;;;; Όλοι το ξέρουν αλλά σκόπιμα το αποσιωπούν!!! Κύων #0001

  • Πως υπολογίζετε τις αποδοχές?

    Στα διάφορα εργαστήρια απασχολούνται και πολλοί μεταπτυχιακοί φοιτητές - διδακτορικοί ή και μετα-διδακτορικοί που από μία δημοσίευση κάνουν άλλες 5-10 ίδιες ή παρεμφερείς - τα ευρωπαϊκά προγράμματα στα οποία λαμβάνουμε μέρος είναι μόνο και μόνο για να λάβουμε την επιχορήγηση (δεν υπάρχει συνέχεια στην έρευνα), γίνεται χρήση του λογισμικού και του εξοπλισμού των εργαστηρίων για προσωπικές έρευνες και δουλειές - Αν αυτά ληφθούν υπόψη τότε θα αλλάξουμε θέση μάλλον προς τα κάτω... #0002

  • Ο αριθμός μόνο δεν λέει πολλά...

    Συγκρίνοντας μόνο τον αριθμό των δημοσιεύσεων ανά εκατομύριο κατοίκων δεν δίνει την σωστή εικόνα για την ερευνητική δραστηριότητα μιας χώρας. Πρέπει να ληφθεί υπ' όψην και η ποιότητα των δημοσιεύσεων. Δέκα δημοσιεύσεις στο Chinese Journal of Traditional Medicine δεν έχουν την ίδια αξία και επιστημονική εγκυρότητα με δέκα δημοσιεύσεις στο Lancet!! Κατά τα άλλα το άρθρο αυτό κάνει μια πάρα πολύ καλή σύγκριση ανάμεσα στα πανεπιστήμια των χωρών και επιβεβαιώνει την κυριαρχία των Αγγλοσαξωνικών πανεπιστημίων και της Αγγλικής γλώσσας στην διεθνή ερευνητική κοινωνία, είτε μας αρέσει είτε όχι. #0003

Πείτε την άποψή σας έως 700 χαρακτήρες με κενά (spaces)

Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά

 

Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το in.gr δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται. Αν έχετε οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορείτε να την καταγράψετε στην δικτυακή σελίδα: support.in.gr

Περιγραφή

Το blog Οικονομικές Αντιλογίες έχει ως στόχο το σχολιασμό της επικαιρότητας μέσα από το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας. Στο blog αυτό τα οικονομικά αξιοποιούνται ως κοινωνική επιστήμη με την ευρύτερη έννοια. Επιχειρείται η ανάλυση της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε συγκεκριμένα οικονομικά γεγονότα και στα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα. Η προσέγγιση των θεμάτων γίνεται μέσα από την κοινωνική οπτική του συγγραφέα και της ερευνητικής του ομάδας.

Tελευταία σχόλια

  • Ενας "ξένος" ΕΛΛΛΗΝΑΣ

     

    Οταν πριν από καιρό διάβασα τυχαία το πρώτο σας κείμενο (δεν ξέρω εάν είχαν προ

    Αντώνης Κίσαμος
  • Ελληνόφωνε Άγγλε..

     

    .. καλώς να μας έρθεις και να εισπράξεις απο την Ελλάδα και τους Έλληνες τα κέρ

    Ο Αγγλόφωνος Έλληνας
  • ΦΕΎΓΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ

     

    Φεύγει ο χρόνος Φεύγει ο χρόνος σαν νεράκι, φεύγει και γίνεται το χτες. Ο ήλιος

    Γιώργος Ι. Μποτής