ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι απόψεις των bloggers που φιλοξενούνται στο in.gr δεν απηχούν κατ' ανάγκη την άποψη του in.gr. Η επιλογή των φωτογραφιών και των βίντεο γίνεται με αποκλειστική ευθύνη των bloggers. Εάν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση κάποιου blog ή έχει οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορεί να επικοινωνήσει με το in.gr.
 
Και Δεύτερο Λάθος

Και Δεύτερο Λάθος

Οικονομικές Αντιλογίες»

Δημοσίευση: 27 Φεβ. 2013

Μετά τη γενική διαπίστωση της έκτασης του λάθους υπολογισμού των πολλαπλασιαστών έρχεται στην επιφάνεια ένα δεύτερο σοβαρό λάθος της ακολουθητέας οικονομικής πολιτικής που έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της Ελληνικής αλλά και όλης της Ευρωπαϊκής κρίσης μετά το 2009. Το θέμα αυτό σχετίζεται με τη λανθασμένη τιμολόγηση (από τις αγορές) αλλά και την αποδοχή της λανθασμένης αυτής τιμολόγησης από τους διοικούντες της τιμολόγησης των spreads: της διαφοράς δηλαδή του κόστους του εθνικού δημοσίου δανεισμού από την αντίστοιχη τιμή του γερμανικού δημοσίου δανεισμού.

Μετά την αιφνιδιαστική αποκάλυψη των “Greek Statistics” τα spreads, όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και όλων των περιφερειακών χωρών, ανέβηκαν στον ουρανό. Όσο πιο υψηλά ήταν τα spreads, τόσο πιο αυστηρή η δημοσιονομική λιτότητα που επιβλήθηκε. Οι χρηματαγορές, επομένως, άσκησαν (διαφορετική) πίεση σε κάθε χώρα.

Διάγραμμα 1. Μέτρα Λιτότητας και Spreads (2011)

Πηγή: De Grauwe and Ji, 2013.

Ουσιαστικά τα spreads όπως διαμορφώθηκαν από τις αγορές τιμολόγησαν πολύ υψηλά τον κίνδυνο που πραγματικά υπήρχε λόγω των χρεών. Ήταν, όμως, η τιμολόγηση σωστή;

Υπάρχουν δύο βασικές προσεγγίσεις: Η πρώτη λέει ότι για τα spreads ευθύνονταν τα βασικά μεγέθη των οικονομιών. Συνεπώς το μήνυμα των αγορών θα έπρεπε να γίνει σεβαστό. Άρα και να επιβληθούν σκληρά μέτρα λιτότητας. Ο μόνος τρόπος να μειωθούν τα spreads θα ήταν η μείωση του χρέους και η βελτίωση των υπόλοιπων μεγεθών, μέσω των προγραμμάτων λιτότητας.

Η δεύτερη προσέγγιση, παρόλο που δεν αρνείται την επίπτωση των βασικών μεγεθών, τονίζει τη σημασία του πανικού των αγορών και της καταστροφικής επίδρασης των επιπτώσεων της αυτοεπληρούμενης προφητείας όπου επειδή πιστεύουμε ότι τα spreads δείχνουν πόσο υψηλός είναι ο κίνδυνος, ο κίνδυνος μεγαλώνει. Εδώ παίζουν ρόλο δηλώσεις επίσημων φορέων, τα MME κτλ. Μάλιστα, αρκετοί συγγραφείς (μεταξύ των οποίων και ο υπογράφων) είχαν επισημάνει εγκαίρως το καταστροφικό αυτό φαινόμενο (βλ. Petrakis et al., 2012).

Ποια από τις δύο απόψεις όμως ήταν σωστή; Η δεύτερη! Πώς φάνηκε αυτό; Μα τα spreads πέφτουν από τον Ιούλιο του 2012. Όλη τη διαφορά την έκανε η (προφορική) παρέμβαση της ECB μετά τον Ιούλιο του 2012. Είναι μάλιστα εντυπωσιακό, όπως ο De Grauwe and Ji (2013) δείχνουν, ότι τα spreads στην Ευρωζώνη μειώθηκαν ενώ, συγχρόνως, η σχέση χρέους προς ΑΕΠ αυξήθηκε (!). Δηλαδή χωρίς να βελτιωθούν ουσιαστικά τα βασικά οικονομικά των οικονομιών, τα spreads έπεσαν σημαντικά!

Που είναι λοιπόν η επίδραση των βασικών μεγεθών των οικονομιών σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή; Δε φαίνεται να έπαιξαν και να παίζουν σημαντικό ρόλο. Η επίπτωση του φόβου και η ενεργοποίηση της αυτοεκπληρούμενης προφητείας ήταν πολύ μεγαλύτερη. Όταν έπαψε να υπάρχει ο φόβος της πτώχευσης, μετά την προφορική και μόνο θέση της ECB (“θα κάνουμε ότι είναι απαραίτητο”), τα spreads κατέρρευσαν και απανήλθαν σε φυσιολογικό επίπεδο που πράγματι αντικατοπτίζει διαφορές στα βασικά μεγέθη των οικονομιών.

Μα τότε γιατί επιβλήθηκαν τόσο σκληρά μέτρα στις κοινωνίες της περιφέρειας με βάση τα δυσθεώρητα spreads; Λάθος. Εάν η δήλωση (!) Draghi είχε γίνει νωρίτερα, τα μέτρα θα ήταν ηπιότερα; Βεβαίως!

Λάθος, λοιπόν, κολοσιαίο για την αξία και τη σημασία των spreads. Με απεριόριστες συνέπειες για τη ζωή των ανθρώπων της περιφέρειας.

Βιβλιογραφία

De Grauwe P. and Ji Y. (2013) Panic-driven austerity in the Eurozone and its implications, VoxEU.org, 21 February.

Petrakis P., Papadakis E. and Daniilopoulou N. (2012) Public Statements on Sovereign Yield Spreads: The Greek Case, Cyprus Economic Policy Review, Vol. 6, No. 2, pp. 5-16 (2012).

Π. Ε. Πετράκης

Καθηγητής ΕΚΠΑ

 
 

Τα σχόλιά σας

  • spreads = mnhmonio;

    Ola sxolia gia to mhnmonio kanete alla kaneis den exei kapoia swsth antiprotash. den ftanei na antidroyme kai na leme blakeies, prepei na antiproteinoyme kai kati kalytero. pws einai e3asfalismenes oi trapezes dinwntas daneia xwris antikrysma 'h eggyhsh; kleboyn ta daneika apo toys daneiolhptes alloi kai meta poia h apodosh; ektos an adynaton alliws toys amesws kindyneywntes apo toys epomenoys giati den 8a toys paroyn oi tesseris kai 8a kanoyn mono oi atsides th doyleia toys; Alla skeftwntai ta ypozygia kai alla o zeygas opws lene sta nhsia; tote giati ta etoimazan ola ayta me tetoio terastio koinwniko kai allo kostos an oxi gia eggyhsh; periergo omws, emeis olo peri intrigkes, dhmosiothtes, ntabantoyria, players kai paignia eimaste alla epipedoy noikokyras ths geitoneias mono fainetai, kati san laikes xoyrem - kai mono gia alloys, mhn enoxlh8oyme oyte kat' elaxiston; am de! #0001

  • O Pagkalos exei dikio;

    Kala ta leei o dr. Pagkalos, noymero o Grillo; Ti noymero omws ari8mhtikws; An einai etsi opws ta lene gia toys "antipaloys" prokeitai gia to analogo isobitwn poy exoyn na doyn gynaika kairoys kai zamania kai 8a 'kanan ta panta "enstiktwdws" (peripoy opws ta zwa;) epi toytoy! Kapoia peri toy anti8etoy eggyhsh 'h exoyn dikio poy toy lene makria ki' allarga logw aplhsteias mexri na 3eka8arish to skhniko; An einai kybernhsh 8a mporei na xeiristh ta sxetika kai na toys a3iopoihsh kiolas, alliws - opws lene - h mania toys einai sygkekalymenh men alla entelws ane3egkth, alla kai pyrodothtai olo kai pio poly me mono sigoyro kati asfalws oxi kalo! M' ena smparro oxi dyo alla polla trygonia, na toys 3efortw8oyn oloys mia kai kalh; Kalytera na toys poyn oti den 8eloyn kanenan afoy exoyn thn epilogh kai na kanoyn allh eklogikh diadikasia 'h synergasia me allo tropo anti ths arpaghs ths e3oysias (se styl wraias elenhs 'h xrysomalloy deratos;) me apates kai karagkiozhlikia opws p.x. sto toyrkiko ergo ths epoxhs twn o8wmanwn - poy mono oi o8wmanoi den ftaigane! #0002

  • np

    ενδιαφέρουσα η μελετη. Οι αγορές θεωρούσαν οτι τα θετικά σχόλια γίνονται για να γίνονται ενώ τα αρνητικά εμπεριέχουν κάποιες αλήθειες. Τώρα που το τα φέρνω στη μνήμη μου δεν είχαν και πολύ άδικο :) Πάντως ακούγεται σαν μάθημα του πώς μπορείς να κάνεις οικονομικό πόλεμο χωρίς να χαλάσεις ούτε ένα δολάριο. Το πιο ενδιαφέρων είναι πως αν η μελέτη σας στηριζόταν μόνο στις δηλώσεις εκ μέρους των Γερμανών δε θα βγάζατε άκρη αφού όλες ήταν αρνητικές! Κωμικό και τραγικό ταυτόχρονα, και το χειρότερο είναι πως συνεχίζουν στο ίδιο σχεδόν μοτίβο για όλες τις Νότιες χώρες ! Το πολιτικό ερώτημα πάντως είναι: Μπορούσε ο Τρισέ ή ο Ντράγκι να εγγυηθεί τα ομόλογα χωρίς υπογραφή μνημονίων; #0003

Πείτε την άποψή σας έως 700 χαρακτήρες με κενά (spaces)

Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά

 

Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το in.gr δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται. Αν έχετε οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορείτε να την καταγράψετε στην δικτυακή σελίδα: support.in.gr

Περιγραφή

Το blog Οικονομικές Αντιλογίες έχει ως στόχο το σχολιασμό της επικαιρότητας μέσα από το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας. Στο blog αυτό τα οικονομικά αξιοποιούνται ως κοινωνική επιστήμη με την ευρύτερη έννοια. Επιχειρείται η ανάλυση της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε συγκεκριμένα οικονομικά γεγονότα και στα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα. Η προσέγγιση των θεμάτων γίνεται μέσα από την κοινωνική οπτική του συγγραφέα και της ερευνητικής του ομάδας.

Tελευταία σχόλια

  • Ενας "ξένος" ΕΛΛΛΗΝΑΣ

     

    Οταν πριν από καιρό διάβασα τυχαία το πρώτο σας κείμενο (δεν ξέρω εάν είχαν προ

    Αντώνης Κίσαμος
  • Ελληνόφωνε Άγγλε..

     

    .. καλώς να μας έρθεις και να εισπράξεις απο την Ελλάδα και τους Έλληνες τα κέρ

    Ο Αγγλόφωνος Έλληνας
  • ΦΕΎΓΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ

     

    Φεύγει ο χρόνος Φεύγει ο χρόνος σαν νεράκι, φεύγει και γίνεται το χτες. Ο ήλιος

    Γιώργος Ι. Μποτής