ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι απόψεις των bloggers που φιλοξενούνται στο in.gr δεν απηχούν κατ' ανάγκη την άποψη του in.gr. Η επιλογή των φωτογραφιών και των βίντεο γίνεται με αποκλειστική ευθύνη των bloggers. Εάν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση κάποιου blog ή έχει οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορεί να επικοινωνήσει με το in.gr.
 
Η Γήρανση και η Ιθαγένεια

Η Γήρανση και η Ιθαγένεια

Οικονομικές Αντιλογίες»

Δημοσίευση: 07 Μαρ. 2013

Ο ανεπτυγμένος κόσμος αντιμετωπίζει στο δημογραφικό πεδίο τρεις προκλήσεις: α) γήρανση του πληθυσμού, β) μετανάστευση και γ) αυξανόμενη αστικοποίηση. Η Γερμανία και η Ιαπωνία είχαν πληθυσμό με μέση ηλικία 45 ετών που ήταν σαφώς μεγαλύτερος από το μέσο όρο ηλικίας των ανεπτυγμένων χωρών. Αυτή η κατάσταση τείνει να μεταβληθεί ταχύτατα εντάσσοντας ένα νεό πολύ μεγάλο αριθμό χωρών στην κατηγορία αυτών με γηράσκοντα πληθυσμό. Μάλιστα αυξάνεται ιδιαίτερα ο αριθμός των χωρών των οποίων το ποσοστό του πληθυσμού θα βρίσκεται πάνω από 65 έτη την περίοδο 2025-2030. Στον OECD ο λόγος εξάρτησης (πληθυσμός 65+ προς πληθυσμό 15-64) θα αυξηθεί από 14,2% το 2012 σε 34,0% το 2050.

Οι τάσεις αυτές είναι έντονες και για τις χώρες της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διάγραμμα 1: Κατανομή του πληθυσμού στην Ευρωζώνη του ευρώ σε ηλικιακές ομάδες το έτος 2010 και πρόβλεψη για το 2025 (βασικό σενάριο, και χωρίς μετανάστευση).

Πηγή: Eurostat (Το βέλος δείχνει το πρόβλημα).

Ουσιαστικά όταν οι baby boomers (η γενιά που γεννήθηκε μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο) εντάχθηκαν στην εργατική δύναμη και άρχισαν να αποταμιεύουν, η προσφορά χρήματος και οι τιμές των ακινήτων εισήλθαν σε ανοδική πορεία. Με άλλα λόγια οι δημογραφικοί παράγοντες ήταν οι μακροχρόνιοι παράγοντες της αύξησης της αποταμίευσης, άρα και της χρηματοδότησης της αναπτυξιακής περιόδου. Όσο οι baby boomers συνταξιοδοτούνται αυτή η δυναμική θα απομειούται και οι τάσεις θα αντιστρέφονται. Η Fitch θεωρεί πλέον ότι τα κόστη γήρανσης είναι ικανά να δημιουργήσουν μία Δεύτερη Δημοσιονομική Κρίση και να επηρεαστεί η αξιολόγηση (!) του χρέους των ανεπτυγμένων χωρών δεδομένου ότι οδηγείται το σύστημα σε μία υπερδιόγκωση των δημόσιων δαπανών.

Επιπροσθέτως η υπερδιόγκωση του λόγου εξάρτησης επηρεάζει τις μακροπρόθεσμες τάσεις για μία σειρά από πρόσθετους λόγους:

α) Η πολιτεία είναι αναγκασμένη συνεχώς να αναθεωρεί προς το αρνητικότερο την οργάνωση των συνταξιοδοτικών συστημάτων ασκώντας πιέσεις στο επίπεδο κατανάλωσης

β) Επηρεάζεται το σημερινό και μελλοντικό καταναλωτικό πρότυπο

γ) Επηρεάζεται το πρότυπο κατανάλωσης -αποταμίευσης

δ) Επηρεάζεται (συρρικνούμενο) το μελλοντικό μέγεθος της αγοράς, άρα και οι επιχειρηματικές προσδοκίες

ε) Επηρεάζεται η άμεση διάθεση ανάληψης κινδύνου, αφού συντηρικοποιείται το πολιτισμικό υπόβαθρο.

στ) Μειώνεται η παραγωγικότητα

Συγκρίνοντας μάλιστα τις δημογραφικές προοπτικές που παρατηρούνται στις τρεις ανεπτυγμένες περιοχές, διαπιστώνεται ότι η περιοχή που μπόρεσε να επιλύσει τη δομική αυτή αδυναμία κατά τρόπο ισορροπημένο και δραστικό ήταν οι ΗΠΑ μέσω της μετανάστευσης. Είναι επίσης εντυπωσιακό ότι για να εμφανίσει θετικούς ρυθμούς αύξησης του πληθυσμού η Ευρωζώνη έχει σχεδόν πλέον πλήρως εξαρτηθεί από τη αύξηση της μετανάστευσης.

Διάγραμμα 2: Μέση ετήσια μεταβολή του πληθυσμού (φυσική μεταβολή, λόγω μετανάστευσης και συνολική) στην Ευρωζώνη (1961-2010, μέσοι όροι πενταετίας).

Πηγή: World Bank Database and own calculations.

Και η Ελλάδα; Βρίσκεται επίσης σε πολύ δύσκολη θέση. Εξάλλου η οικονομική κρίση έχει διογκώσει τις εκροές του πληθυσμού. Έτσι από τη μία μεριά έχουμε «εισάγει» χαμηλής ποιότητας εργατικό δυναμικό (μέσω κυρίως της παράνομης μετανάστευσης) και από την άλλη «εξάγουμε» το καλύτερο ανθρώπινο δυναμικό μας.

Διάγραμμα 3:Το πρόβλημα της γήρανσης του πληθυσμού στην Ελληνική κοινωνία

Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ., Eurostat (proj_10c2150p).

Σημείωση: Οι εκτιμήσεις για τα έτη 2025 και 2050 προέρχονται από τη Eurostat.

Το Διάγραμμα απεικονίζει τα ποσοστά των ανθρώπων που ανήκουν στις ηλικιακές ομάδες 0-14 και 65 ετών και άνω ως ποσοστά του συνολικού πληθυσμού.

Η κατάσταση αυτή δε μπορεί να συνεχιστεί. Μία συρρικνούμενη οικονομία δεν έχει θετικές προοπτικές. Οι λύσεις βέβαια αποτελούν αντικείμενο βαθύτερης μελέτης. Προφανώς όμως χρειάζεται μία γεναία «πληθυσμιακή» πολιτική. Δεν είναι δυνατόν π.χ. άνθρωποι που γεννιούνται στην Ελλάδα να μην είναι Έλληνες ή να μην υποστηρίζεται με κάποιους τρόπους η απόκτηση παιδιών.

Η γήρανση είναι ένα από τα κρισιμότερα αναπτυξιακά θέματα. Επειδή όμως εξελίσσεται με ένα εξαιρετικά αργό ρυθμό, δε γίνεται εύκολα κατανοητό από την κοινωνία. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι απαραίτητο η πολιτική ηγεσία ν’ αναλάβει πρωτοβουλίες μακροπρόθεσμης αποτελεσματικότητας με σκοπό τη θωράκιση της μελλοντικής κοινωνίας.

Π.Ε. Πετράκης

Καθηγητής ΕΚΠΑ

 
 

Τα σχόλιά σας

  • Anadiataxh porwn kai armodiothtwn xreiazetai.

    H zwh einai gia toys neoys, na zoyn kai na morfwnwntai oso kalytera ginetai. Meta na doyleyoyn mexri na pe8anoyn. H synta3h na einai mono gia toys anhmporoys. Ta gerateia den exoyn kanena mellon oyte kanena endiaferon opote ergazwmenoi, morfwsh kyriws, diey8ynsh, ergasies grafeioy ktl. 8a exoyn kati na asxoloyntai anti na skoyriazoyn. Oi neoi prepei na pairnoyn synta3h analoga me ti xreiazwntai apo gennhsews, mexri thn telikh apofoithsh kai na broyn doyleia wste na einai eggyhmenh h poiothta ths zwhs toys, se anti8esh me toys ghraioys poy den exei sxedon kanena nohma. Eykolo; oxi, alla oxi adynato, efarmosimh lysh siga - siga. #0001

  • Gamoi xreiazwntai.

    Poia h dokimasmenh lysh; Opws kai sto parel8on h anamei3h ellhnwn me 3enoys me gamoys, exei epityxh apotelesmata. An kapoioi zoyn apomonwmenoi mhn kai "e3afanistoyn" h blakeia einai olh dikh toys erxwmenoi antimetwpoi me to synolo. Tetoioi gamoi prepei na einai epidotoymenoi me plhrwmena ola ta e3oda giati lynoyn olwn to problhma monomias. Me asteroeideis mege8oys oikodomikoy tetragwnoy na pernane olo kai pio konta h apasxolhsh me ratses, les kai eimaste skyloi, einai geloia pleon. Opote an akoysoyme kapoion ellhna na leh: ypoklinwmenoi ston Megalodynamo edafiaiws as' toys sapioys na sfyrizoyn kai ta sapia kai steile thn korh kai thn perioysia prin pane ola xamena - mh mas fanei periergo! #0002

  • καπιταλισμός του φθίνοντος πληθυσμού

    -Μια ενδιαφέρουσα διάσταση του ανθρώπου είναι αυτή του οικονομικού όντος. Ως τέτοιο λειτουργεί σαν καπιταλιστική επιχείρηση και υπακούει στους νόμους κίνησης του κεφαλαίου. -Η αξία της εργατικής δύναμης καθορίζεται από το κόστος παραγωγής της, δηλαδή από το κόστος ανατροφής, εκπαίδευσης, συντήρησης του εργάτη.( από τη στιγμή της σύλληψής του μέχρι την ώρα που θα είναι έτοιμος να εργαστεί.) -Συχνά γίνεται λόγος για «ανθρώπινο κεφάλαιο» εννοώντας προφανώς ότι οι πιο πάνω δαπάνες για τον άνθρωπο μπορούν να θεωρηθούν επένδυση, η οποία θα λειτουργήσει ως κεφάλαιο και θα αποδώσει κέρδος. -Στην περίπτωση του (ανθρώπου-καπιταλιστική επιχείρηση) παρουσιάζει ενδιαφέρον να δούμε το σκέλος των εσόδων (το οποίο βέβαια είναι πάρα πολύ σπουδαίο), το ίδιο και το σκέλος των εξόδων. Αλλά πιο σπουδαίο είναι το μεταξύ τους ισοζύγιο. Η ‘’εξαθλίωση’’ λοιπόν του προλεταριάτου είναι ακριβώς αυτό: το ελλειμματικό ισοζύγιο της επιχείρησης ‘προλετάριος’!! όταν δηλαδή η καπιταλιστική επιχείρηση ‘’άνθρωπος’’ καθίσταται ζημιογόνος. - Όπως λοιπόν γίνεται απόσβεση στις μηχανές έτσι πρέπει να γίνεται ‘’απόσβεση’’ και στον εργάτη. Όταν όμως αυτός δεν παίρνει τόσα χρήματα ή παροχές ώστε να εξασφαλίσει στα παιδιά του τουλάχιστον την ίδια ανατροφή, φροντίδα, περίθαλψη, εκπαίδευση με τη δικιά του, τότε αυτός αναγκάζεται να πουλήσει την εργατική του δύναμη χαμηλότερα από την αξία της. Τότε, απλουστευτικά μιλώντας, το κόστος ζωής μιας εργατικής οικογένειας γίνεται μεγαλύτερο από τα έσοδά της. Συνέπεια αυτού του οικονομικού φαινομένου: η αναπαραγωγή της εργατικής τάξης είναι ανεπαρκής σε ποσότητα και ποιότητα. #0003

  • Geramata

    Giasou er manga opos blepo Edo kai ligo kairo pou se diabazo eisai correct.ta zo kai ta ksero Edo sto belgio. #0004

  • Λαθος

    "Δεν είναι δυνατόν π.χ. άνθρωποι που γεννιούνται στην Ελλάδα να μην είναι Έλληνες ή να μην υποστηρίζεται με κάποιους τρόπους η απόκτηση παιδιών." Το δευτερο ειναι η λυση, το πρωτο οχι . Ησυζητηση δεν γινεται με βαση το αν πρεπει να προσθεσουμε πληθυσμο στη χωρα, αλλα αν αυτο θα γίνει αυτόματα καί χωρίς ερωτησεις. Και η απαντηση σε αυτο ειναι σαφως οχι. Το να δωσουμε σε καποιον ιθαγενεια ειναι μια τιμη που του κανουμε για οποιον θεωρουμε οτι το αξίζει, οχι κεκτημενο δικαιωμα στον αυτοματο πιλοτο. Θελουμε αυτη η τιμη να γινει σε ατομα που εχουν αφομοιωθει και μοιραζονται αξίες, αγωνίες καί ελπίδες. Οχι π.χ. σε ισλαμοφασιστες. Γιατι να πληρωσουν τις συνταξεις αν εχουν ιθαγενεια; #0005

Πείτε την άποψή σας έως 700 χαρακτήρες με κενά (spaces)

Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά

 

Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το in.gr δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται. Αν έχετε οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορείτε να την καταγράψετε στην δικτυακή σελίδα: support.in.gr

Περιγραφή

Το blog Οικονομικές Αντιλογίες έχει ως στόχο το σχολιασμό της επικαιρότητας μέσα από το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας. Στο blog αυτό τα οικονομικά αξιοποιούνται ως κοινωνική επιστήμη με την ευρύτερη έννοια. Επιχειρείται η ανάλυση της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε συγκεκριμένα οικονομικά γεγονότα και στα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα. Η προσέγγιση των θεμάτων γίνεται μέσα από την κοινωνική οπτική του συγγραφέα και της ερευνητικής του ομάδας.

Tελευταία σχόλια

  • Ενας "ξένος" ΕΛΛΛΗΝΑΣ

     

    Οταν πριν από καιρό διάβασα τυχαία το πρώτο σας κείμενο (δεν ξέρω εάν είχαν προ

    Αντώνης Κίσαμος
  • Ελληνόφωνε Άγγλε..

     

    .. καλώς να μας έρθεις και να εισπράξεις απο την Ελλάδα και τους Έλληνες τα κέρ

    Ο Αγγλόφωνος Έλληνας
  • ΦΕΎΓΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ

     

    Φεύγει ο χρόνος Φεύγει ο χρόνος σαν νεράκι, φεύγει και γίνεται το χτες. Ο ήλιος

    Γιώργος Ι. Μποτής