ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι απόψεις των bloggers που φιλοξενούνται στο in.gr δεν απηχούν κατ' ανάγκη την άποψη του in.gr. Η επιλογή των φωτογραφιών και των βίντεο γίνεται με αποκλειστική ευθύνη των bloggers. Εάν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από ανάρτηση κάποιου blog ή έχει οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορεί να επικοινωνήσει με το in.gr.
 
Το Κόστος της Πολιτικής Κρίσης

Το Κόστος της Πολιτικής Κρίσης

Οικονομικές Αντιλογίες»

Δημοσίευση: 28 Ιουν. 2013

Πάντοτε η στήλη αυτή υποστήριζε ότι οι πολιτικές αποφάσεις και εξελίξεις έχουν κόστος και μάλιστα οικονομικό μετρήσιμο κόστος. Οι τελευταίες εξελίξεις μας έδωσαν την ευκαιρία να το διαπιστώσουμε με απόλυτα συγκεκριμένο τρόπο.

Σε προηγούμενη ανάρτηση με τίτλο "Ισορροπία Κινδύνου", είχε τονιστεί ότι το κόστος του δημόσιου δανεισμού τον τελευταίο μήνα έχει σταθεροποιηθεί, χωρίς να συνεχίζει να μειώνεται, στα επίπεδα της τάξης του 8%-9%. Αυτό είχε εκληφθεί ως μια εξισορρόπηση του κινδύνου σε ένα μη επιθυμητό επίπεδο. Μάλιστα, είχε τονιστεί ότι στην παρούσα εξέλιξη στασιμότητας μπορεί να συμβάλουν και άλλοι λόγοι, όπως είναι η πολιτική αβεβαιότητα.

Διαπιστώσαμε ότι η εξέλιξη στις αποκρατικοποιήσεις (ΔΕΠΑ), ήρθε να επιβεβαιώσει ότι πράγματι υπήρχαν αρκετές αβεβαιότητες στην οικονομία. Επιπρόσθετα, το δημοσιονομικό κενό της διετίας 2015-2016, και το αν θα καλυφθεί ή όχι με νέα πρόσθετα μέτρα, αναμένεται να συντηρήσει το κόστος του δημοσίου δανεισμού στη ζώνη ασταθούς ισορροπίας.

Οι τελευταίες δυσμενείς πολιτικές εξελίξεις αποτυπώθηκαν στην αύξηση του κόστους δανεισμού. Εάν επιχειρήσουμε να αποτυπώσουμε και πάλι την ύπαρξη πολλαπλών σημείων ισορροπίας στην Ελληνική αγορά ομολόγων θα καταλήξουμε στο Διάγραμμα 1.

Διάγραμμα 1. Πολλαπλά σημεία ισορροπίας στην Ελληνική Αγορά Ομολόγων

Η άνοδος των επιτοκίων των δεκαετών ομολόγων τον τελευταίο έναν περίπου μήνα είναι μεγάλη. Μεγάλη άνοδος των επιτοκίων παρατηρείται κυρίως στην Ελληνική οικονομία αλλά και γενικότερα στις χώρες της περιφέρειας της Ευρωζώνης (Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία).

Ενδεικτικό είναι το Διάγραμμα 2 στο οποίο παρουσιάζεται η μεγάλη άνοδος των επιτοκίων των Ελληνικών δεκαετών ομολόγων τον Ιούνιο του 2013.

Διάγραμμα 2. Η εξέλιξη των επιτοκίων των Ελληνικών Ομολόγων (μέχρι 27/06/13)

Πηγή: Bloomberg (GGGB10YR).

Η άνοδος των επιτοκίων που παρουσιάζεται στο Διάγραμμα 2 οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στην πολιτική κρίση στην Ελληνική κοινωνία, ωστόσο, και στην αυξητική ανατιμολόγηση που έγινε στα ομόλογα των αναπτυσσόμενων χωρών της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής περιφέρειας, μετά τις αποφάσεις της FED να προχωρήσει σε σταδιακή μείωση της ρευστότητας.

Πίνακας 1. Επιτόκια δεκαετών ομολόγων στις χώρες της περιφέρειας

20 Μαΐου 2013

24 Ιουνίου 2013

Διαφορά Ιουνίου - Μαΐου

Ελλάδα

8,18%

11,6%

3,42%

Ισπανία

4,2%

5,12%

0,93%

Ιταλία

3,9%

4,83%

0,92%

Πορτογαλία

5,24%

6,8%

1,56%

Μ.Ο. Ισπανίας - Ιταλίας - Πορτογαλίας

4,44%

5,58%

1,13%

Πηγές: Bloomberg (GGGB10YR, GSPG10YR:IND, GBTPGR10:IND, GSPT10YR:IND).

Παρατηρούμε μια αύξηση των επιτοκίων στην Ελληνική οικονομία κατά 3,42% τον τελευταίο περίπου μήνα, όταν η αντίστοιχη αύξηση για το μ.ο. των Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία ήταν 1,13%. Ωστόσο, η Ελληνική οικονομία διακατέχεται από υψηλότερα επίπεδα συνολικού κινδύνου. Ενδεικτική είναι η διαφορά στα επιτόκια μεταξύ των Ελληνικών δεκαετών ομολόγων και αυτών του μέσου όρου των υπολοίπων περιφερειακών χωρών. Η ευαισθησία των Ελληνικών επιτοκίων είναι περίπου διπλάσια. Έτσι λοιπόν, προκειμένου να φέρουμε το μ.ο. των περιφερειακών χωρών σε ίδια επίπεδα κινδύνου με την Ελληνική οικονομία ώστε να υπολογίσουμε το κόστος της κρίσης για το οποίο ευθύνονται πολιτικές εξελίξεις, διπλασιάζουμε τη διαφορά μεταξύ Ιουνίου και Μαΐου για τα ομόλογα των χωρών της περιφέρειας και αφαιρούμε το γινόμενο αυτό από τη διαφορά μεταξύ Ιουνίου και Μαΐου για την Ελληνική αγορά ομολόγων. Με βάση τους υπολογισμούς αυτούς, προκύπτει ότι η πολιτική κρίση της Ελληνικής οικονομίας ευθύνεται για την άνοδο των επιτοκίων κατά 1,16% (3,42%-2,26%). Συνεπώς, η πολιτική κρίση ευθύνεται για το 33,9% της ανόδου των επιτοκίων των Ελληνικών ομολόγων ή διαφορετικά για την αύξηση του κινδύνου της Ελληνικής οικονομίας, ενώ για το υπόλοιπο 66,1% ευθύνεται η διεθνής συγκυρία. Ποιο είναι όμως το κόστος της πολιτικής κρίσης στα επίπεδα του Ελληνικού χρέους; Στο Διάγραμμα 3 παρουσιάζονται δύο διαφορετικές πορείες για την εξέλιξη του χρέους της Ελληνικής οικονομίας ως ποσοστό του ΑΕΠ. Το πρώτο σενάριο (πράσινη γραμμή), περιγράφει την εξέλιξη του χρέους μετά τις μειώσεις χρέους που πραγματοποιήθηκαν στο Eurogroup στις 26/27 Νοεμβρίου του 2012, σύμφωνα με τις οποίες η εξέλιξη του δημοσίου χρέους θα είναι βιώσιμη και θα προσεγγίσει το 124% το 2020. Για να κατασκευάσουμε το σενάριο αυτό, πραγματοποιήσαμε τις εξής υποθέσεις: ονομαστική μεγέθυνση της τάξης του 4%, πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4,6% και κόστος εξυπηρέτησης του χρέους της τάξης του 1,85%. Αντίστοιχα, στο δεύτερο σενάριο (κόκκινη γραμμή) πραγματοποιούνται οι ίδιες ακριβώς υποθέσεις με το πρώτο σενάριο, με τη διαφορά όμως ότι το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται κατά 1,16%, όσο είναι δηλαδή το κόστος της πολιτικής κρίσης που υπολογίσαμε παραπάνω.

Διάγραμμα 3. Εξέλιξη του Ελληνικού δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ

Παρατηρούμε ότι η αύξηση των επιτοκίων των Ελληνικών δεκαετών ομολόγων κατά 1,16% (δηλαδή η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης χρέους), αυξάνει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 2,08% το 2014, 4,04% το 2015 και ούτω καθ’ εξής κατά 14,73% το 2022. Με άλλα λόγια, η πολιτική κρίση στην Ελληνική κοινωνία αναμένεται να αυξήσει το επίπεδο χρέους της Ελληνικής οικονομίας κατά περίπου €4,16 δις το 2014, €8,1 δις το 2015 και ούτω καθ’ εξής κατά €29,49 δις το 2020. Αυτό είναι το κόστος της πολιτικής κρίσης εάν δεν επανέλθει στα προ της κρίσης επίπεδα. Διαπιστώνουμε όμως ότι σήμερα (Πέμπτη 27/06/2013), το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους σημειώνει σημαντική πτώση και βρίσκεται περίπου στο 10,5%.

Για τον υπολογισμό των παραπάνω μεγεθών δεν έχουν ληφθεί καθόλου υπόψη οι πιθανές αστοχίες (ρυθμός μεγέθυνσης, δημοσιονομικό έλλειμμα) που καταγράφονται από το Νοέμβριο μέχρι σήμερα. Το όλο θέμα σχετίζεται με το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους, αλλά για την ανάλυση του απαιτείται διαφορετική προσέγγιση που θα γίνει στην επόμενη ανάρτηση.

Π.Ε. Πετράκης

Καθηγητής ΕΚΠΑ

Με τη συνεργασία του Π. Κωστή

 
 

Τα σχόλιά σας

Πείτε την άποψή σας έως 700 χαρακτήρες με κενά (spaces)

Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά

 

Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το in.gr δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται. Αν έχετε οποιαδήποτε παρατήρηση, μπορείτε να την καταγράψετε στην δικτυακή σελίδα: support.in.gr

Περιγραφή

Το blog Οικονομικές Αντιλογίες έχει ως στόχο το σχολιασμό της επικαιρότητας μέσα από το πρίσμα της πολιτικής οικονομίας. Στο blog αυτό τα οικονομικά αξιοποιούνται ως κοινωνική επιστήμη με την ευρύτερη έννοια. Επιχειρείται η ανάλυση της αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε συγκεκριμένα οικονομικά γεγονότα και στα πολιτικά και κοινωνικά τεκταινόμενα. Η προσέγγιση των θεμάτων γίνεται μέσα από την κοινωνική οπτική του συγγραφέα και της ερευνητικής του ομάδας.

Tελευταία σχόλια

  • Ενας "ξένος" ΕΛΛΛΗΝΑΣ

     

    Οταν πριν από καιρό διάβασα τυχαία το πρώτο σας κείμενο (δεν ξέρω εάν είχαν προ

    Αντώνης Κίσαμος
  • Ελληνόφωνε Άγγλε..

     

    .. καλώς να μας έρθεις και να εισπράξεις απο την Ελλάδα και τους Έλληνες τα κέρ

    Ο Αγγλόφωνος Έλληνας
  • ΦΕΎΓΕΙ Ο ΧΡΟΝΟΣ

     

    Φεύγει ο χρόνος Φεύγει ο χρόνος σαν νεράκι, φεύγει και γίνεται το χτες. Ο ήλιος

    Γιώργος Ι. Μποτής